Καλέστε μας
22310-52420
Στείλτε μας μήνυμα
fysiocenter.xp@gmail.com
Ώρες Λειτουργίας
Δευτ - Παρ: 07:00 - 21:00

Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας σε ασθενείς με καρκίνο και σε επιζώντες από καρκίνο

Ο καρκίνος είναι μια από τις κυριότερες αιτίες ασθενειών παγκοσμίως. Όλοι γνωρίζουν κάποιον που επηρεάζεται ή έχει επηρεαστεί από αυτήν την τρομακτική, εξουθενωτική και μερικές φορές καταληκτική ασθένεια. Πολλοί ασθενείς με καρκίνο που υποβάλλονται σε θεραπεία αισθάνονται αδύναμοι και εξαντλημένοι.

Το να σηκώνεστε το πρωί, να συμβαδίζετε με τα παιδιά ή τα εγγόνια και να παραμένετε κοινωνικοί μπορεί συχνά να φαίνονται σαν ηράκλεια καθήκοντα, πολύ λιγότερο οι μεγαλύτερες σωματικές προκλήσεις της διατήρησης του σώματος μέσω της ενεργούς άσκησης. Η αλήθεια είναι ότι η διατήρηση της μυϊκής δραστηριότητας είναι απαραίτητη, ενώ βρίσκεστε στο δρόμο προς την αποκατάσταση. Εάν εσείς ή κάποιο οικείο πρόσωπο σας έχει διαγνωστεί με καρκίνο ή υποβάλλεται επί του παρόντος σε θεραπεία, θα πρέπει να γνωρίζετε τη σημασία και την αξία της συμπερίληψης της φυσιοθεραπείας ως μέρος του σχεδίου αποκατάστασης από τον καρκίνο. Η φυσιοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει με τη συνολική διαχείριση του πόνου αντιμετωπίζοντας τις συνέπειες από παρατεταμένες περιόδους αδράνειας, την υπολειμματική βλάβη των νεύρων που προκαλείται από φάρμακα και χημειοθεραπεία και διάφορα άλλα προβλήματα υγείας που συνοδεύουν τη διάγνωση.

Ωστόσο, οι θεραπείες για τον καρκίνο επηρεάζουν πολύ διαφορετικά τα άτομα, γι’ αυτό είναι σημαντικό ο εκάστοτε φυσιοθεραπευτής να είναι σε θέση να δημιουργήσει ένα εξατομικευμένο σχέδιο θεραπείας που στοχεύει στις ατομικές ανάγκες του ασθενούς.

Μια πρώτη ματιά στο γενικό σκοπό της φυσικοθεραπείας

Οι φυσιοθεραπευτές πρέπει να υποβληθούν σε αξιολόγηση με βάση το μοντέλο Διεθνούς Ταξινόμησης Λειτουργίας, Αναπηρίας και Υγείας (ICF) πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη φυσικοθεραπεία για κάθε ασθενή με καρκίνο. Το ICF δίνει τη δυνατότητα στον φυσιοθεραπευτή να παρέχει θεραπεία σε ασθενείς με καρκίνο. Οι καρκινοπαθείς έχουν πολλά προβλήματα που προκαλούνται από τη θεραπεία του καρκίνου ή τον ίδιο τον καρκίνο. Η φυσιοθεραπευτική αξιολόγηση θα πρέπει να περιλαμβάνει τη χειροκίνητη μυϊκή δοκιμή, το εύρος κίνησης, τη δοκιμή ισορροπίας και τη δοκιμή αντοχής. Οι φυσιοθεραπευτές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι καρκινοπαθείς εκτίθενται σε διάφορους κινδύνους όπως μολυσματικές ασθένειες λόγω ανοσοκατασταλτικών επιδράσεων της θεραπείας. Έτσι, οι φυσιοθεραπευτές πρέπει να διαχειρίζονται κινδύνους που σχετίζονται με τον καρκίνο και τη θεραπεία του. Επιπλέον, οι φυσιοθεραπευτές πρέπει να αναγνωρίσουν ότι ο καρκίνος είναι μια προοδευτική ασθένεια. Γενικά, οι καρκινοπαθείς παρουσιάζουν σταδιακή μείωση της σωματικής τους λειτουργίας. Μόλις τεθεί ένας στόχος, οι φυσιοθεραπευτές πρέπει να γνωρίζουν την εξέλιξη του καρκίνου και την πρόγνωση των ασθενών ενώ επίσης, πρέπει να γνωρίζουν μια ποικιλία άλλων προβλημάτων που εμφανίζονται σε ασθενείς με καρκίνο. Οι ασθενείς με καρκίνο μπορεί όχι μόνο να έχουν προβλήματα σωματικής λειτουργίας αλλά ίσως μελλοντικά να αναπτύξουν κατάθλιψη και άγχος. Οι καρκινοπαθείς μπορεί να αισθάνονται τον φόβο της επανεμφάνισης του καρκίνου ή του θανάτου. Η φυσικοθεραπεία μπορεί να είναι αποτελεσματική στη μείωση της κόπωσης, στην αύξηση της μυϊκής δύναμης και της ικανότητας άσκησης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε διάφορους τύπους καρκινοπαθών.

Τι θα συμβεί όταν δω έναν φυσιοθεραπευτή;

Όταν επισκεφτείτε έναν φυσιοθεραπευτή, θα αξιολογήσει το πρόβλημά σας και θα καταστρώσει ένα πλάνο φροντίδας. Αυτό θα συνεπάγεται τη συμφωνία ρεαλιστικών στόχων. Ο ιατρός σας θα σας ρωτήσει για τα τρέχοντα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και πώς ο καρκίνος σας επηρεάζει στην καθημερινότητά σας. Θα σας μιλήσει επίσης για το είδος της άσκησης που πιστεύετε ότι μπορείτε να διαχειριστείτε, ενώ φυσικά, όλα όσα θα πείτε στον ιατρό θα είναι απολύτως εμπιστευτικά.

Με ποιο τρόπο μπορεί η φυσικοθεραπεία να βοηθήσει τους καρκινοπαθείς;

Οι φυσιοθεραπευτές είναι ειδικοί στην εύρεση των καλύτερων τρόπων για να είναι δραστήριοι οι καρκινοπαθείς. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει προγράμματα άσκησης ή συμβουλές για καθημερινές δραστηριότητες, όπως το ανέβασμα σκαλοπατιών ή το ντύσιμο.

Με ορισμένους τύπους καρκίνου, η έρευνα έχει δείξει ότι η άσκηση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο επανεμφάνισής του και να αυξήσει τις πιθανότητές του ασθενή να επιβιώσει. Οι ειδικοί φυσιοθεραπευτές μπορούν επίσης να βοηθήσουν σε προβλήματα και πιθανή θεραπεία παρενεργειών όπως κόπωση, οστεοπόρωση και λεμφοίδημα.

Ας δούμε όμως πιο συγκεκριμένα μερικούς τύπους ασκήσεων που θα βοηθήσουν και που θα συναντήσουμε σίγουρα σε τέτοιου είδους προγράμματα θεραπείας.

  • Αερόβιες ασκήσεις: Οι αερόβιες ασκήσεις ορίζονται ως «η ρυθμική σύσπαση και χαλάρωση μεγάλων μυϊκών ομάδων για παρατεταμένο χρονικό διάστημα για την αποκατάσταση καρκινοπαθών που επηρεάζονται από το πρόβλημα της απώλειας ενέργειας». Οι αερόβιες ασκήσεις έχουν αποδειχθεί ευεργετικές για ασθενείς με καρκίνο που υποβάλλονται σε θεραπεία.

  • Γιόγκα: Η γιόγκα είναι μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική θεραπεία για όσους έχουν επιζήσει από καρκίνο με επίμονη κόπωση. Η γιόγκα περιλαμβάνει σωματικές στάσεις (asanas) που αναπτύσσουν δύναμη, ευελιξία και χαλάρωση και επίσης προάγει την επίγνωση του παρόντος μέσω της εστίασης στο σώμα και την αναπνοή σε κάθε στάση. Οι παρεμβάσεις της γιόγκα έχουν επίσης δείξει θετικά αποτελέσματα στα συμπτώματα συμπεριφοράς που σχετίζονται με την κόπωση, συμπεριλαμβανομένης της καταθλιπτικής διάθεσης, του πόνου και της σωματικής λειτουργίας.
  • Pilates: Η μορφή ασκήσεων Pilates έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει τους μυς του πυρήνα, οδηγώντας στη συνέχεια σε βελτίωση της ευκαμψίας και της στάσης της σπονδυλικής στήλης . Η άσκηση μυαλού-σώματος μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση του μυϊκού τόνου, της ευελιξίας, της αυξημένης κυκλοφορίας και της κατανάλωσης οξυγόνου για περισσότερη ενέργεια, στη βελτίωση της στάσης και στη σταθεροποίηση των αρθρώσεων για να βοηθήσει στην κίνηση με μεγαλύτερη ευκολία και αυτοπεποίθηση. Οι ασκήσεις Pilates αποκαθιστούν την ολοκλήρωση του μυαλού και του σώματος, καθώς είναι ένα σχήμα άσκησης χαμηλού αντίκτυπου που ενισχύει τους μυς της ωμοπλάτης, της κοιλιάς/πλάτης και του πυελικού πυρήνα ενώ δίνει έμφαση στη βαθιά αναπνοή. Οι Pilates δίνουν έμφαση στην ιδέα ότι εάν ο πυρήνας είναι δυνατός, υπάρχει μια βελτιωμένη ικανότητα χρήσης πιο απομακρυσμένων μυών. Άλλα οφέλη από τις pilates περιλαμβάνουν τη βελτίωση της λεμφικής παροχέτευσης με την έμφαση που δίνει στη βαθιά αναπνοή μαζί με κοιλιακές ασκήσεις που βοηθούν στην άντληση του υπερβολικού λεμφικού υγρού πίσω προς την καρδιά. Έχει επίσης αποδείξει ότι ενισχύει τους μεσαίους μύες της πλάτης, όπως οι ρόμβοι και ο μεσαίος τραπεζοειδής, μέσω ασκήσεων όπως η επέκταση του σώματος, οι στάσεις του κύκνου και των διαμαντιών. Αυτό προάγει την καλύτερη στάση του σώματος που συχνά βλάπτεται μετά από χειρουργική επέμβαση μαστού. Οι εξατομικευμένες συνεδρίες μπορεί να βοηθήσουν σε περιπτώσεις κόπωσης που σχετίζονται με αναιμία ή μόλυνση. Οι ασκήσεις Pilates έχουν αποδειχθεί καλές για ασθενείς με καρκίνο που διατρέχουν κίνδυνο λεμφοιδήματος που είναι η συσσώρευση υγρού πλούσιου σε πρωτεΐνες στο στήθος, το χέρι ή τη μασχάλη μετά από αφαίρεση λεμφαδένων.
  • Ασκήσεις αντίστασης: Η άσκηση με αντίσταση περιλαμβάνει συστολή των μυών έναντι αντίστασης που οδηγεί σε βελτίωση της μυϊκής λειτουργίας και της οστικής πυκνότητας. Η αντίσταση μπορεί να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας αλτήρες, ζώνες αντίστασης ή ακόμα και σωματικό βάρος. Η προπόνηση χαμηλής αντίστασης έχει αποδειχθεί ότι είναι ασφαλής, μειώνει τις παρενέργειες και βελτιώνει την ποιότητα ζωής όταν εκτελείται κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία του καρκίνου. Μελέτες έχουν δείξει ότι μετά από χημειοθεραπεία σε επιζώντες από καρκίνο του μαστού, η προπόνηση με αντίσταση, που αποτελείται από 2 σετ των 8 έως 12 επαναλήψεων τρεις φορές την εβδομάδα, είχε ως αποτέλεσμα αύξηση της δύναμης του άνω και του κάτω μέρους του σώματος.
  • Βελονισμός: Ο βελονισμός έχει επίδραση στις φλεγμονώδεις κυτοκίνες, στα Τ-λεμφοκύτταρα και σε διάφορα πεπτίδια. Μια πρόσφατη μελέτη πρότεινε ότι οι κυτοκίνες και ο παράγοντας α νέκρωσης όγκου είναι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της κόπωσης. Μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες με καρκίνο του μαστού και κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο ανέφεραν σημαντικές βελτιώσεις στη συνολική κόπωση, τη σωματική και πνευματική κόπωση, τη δραστηριότητα, τα κίνητρα, την ψυχολογική δυσφορία και όλους τους τομείς της ποιότητας ζωής μετά από 6 εβδομάδες βελονισμού. Οι βελτιώσεις στην ψυχολογική δυσφορία και τη συναισθηματική προσαρμογή είναι σημαντικές, ιδιαίτερα επειδή η κόπωση έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί μέρος των ομάδων συμπτωμάτων μαζί με το άγχος και την κατάθλιψη και ο βελονισμός θα μπορούσε να είναι μια προσέγγιση για τη διαχείριση ομάδων συμπτωμάτων και όχι μόνο ενός συμπτώματος. Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι ο βελονισμός δεν είναι απλώς μια απλή τεχνική βελονισμού που προκαλεί συγκεκριμένα φυσιολογικά αποτελέσματα, αλλά ευρείες βελτιώσεις στα αποτελέσματα που αναφέρθηκαν από τους ασθενείς μπορεί να υποδηλώνουν μη ειδικά αποτελέσματα εικονικού φαρμάκου. Ο βελονισμός θα μπορούσε να είναι μια θεραπευτική επιλογή για την κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο.